Actualiteit

Draagvlak voor verduurzaming? Koolstofheffing als leidend voorbeeld

Het concept van het Nederlandse Klimaatakkoord kon, op zijn zachtst gezegd, op weinig maatschappelijke bijval rekenen. Het beperkte draagvlak dat ervoor bestaat, brokkelt steeds verder af. Een collectief van zeventig economen, waaronder Rens van Tilburg, directeur van het Sustainable Finance Lab aan de Universiteit Utrecht, kaart met de koolstofheffing een efficiënte maatregel aan die wel een breed draagvlak moet genereren.

Het Klimaatakkoord bevindt zich nog slechts in de conceptfase, maar krijgt er aan alle kanten al flink van langs. ”Het ontwerp zadelt de samenleving met onnodig hoge kosten op en zorgt ervoor dat we de doelstelling van 49 procent CO2-reductie in 2030 mogelijk niet gaan halen”, zo is Rens van Tilburg duidelijk. Als directeur van het Sustainable Finance Lab probeert hij de Nederlandse samenleving ervan te overtuigen dat duurzaamheid geen kostenpost is, maar juist nieuwe mogelijkheden biedt aan het bedrijfsleven. “Maar het huidige akkoord weerspiegelt dit niet.”


De door het economen-collectief voorgestelde koolstofheffing van vijftig euro per ton CO2, moet hier verandering in gaan brengen. Een CO2-belasting die op drie manieren wordt teruggegeven: ten eerste aan de huishoudens, wiens energiekosten gaan stijgen. Ten tweede in beperkte mate aan de industrieën die door deze maatregel het hardst worden getroffen en daardoor het grootste gevaar lopen dat buitenlandse concurrenten hun productie overnemen. Ten derde wordt een deel van de ‘opbrengst’ van de CO2-belasting teruggegeven aan de ontwikkeling en toepassing van schone energie. “Terwijl onderzoek heeft aangetoond dat onze economie er niet aan onderdoor gaat wanneer er geen terugsluizing plaats zou vinden.” Maar het draait om draagvlak creëren. We moeten sowieso die energietransitie maken, maar dan wel op een efficiënte en effectieve manier. Niet op een manier die heel inefficiënt is en daardoor draagvlak mist.”


Mobiliteit

Een CO2-heffing is een voorbeeld van een maatregel, voorgedragen om het Klimaatakkoord beter aan te laten sluiten bij maatschappij en doelstellingen. Onderzoeks- en adviesbureau CE Delft benoemt in het rapport ‘Noodzakelijk Beleid Klimaatakkoord’ de nodige concrete beleidsmaatregelen met betrekking tot mobiliteit, die ervoor moeten zorgen dat de klimaatdoelstellingen worden gerealiseerd.


Brandstofverbruik naar rato van de CO2-uitstoot belasten is inderdaad een onderdeel van hun aanbevelingen, maar CE Delft is van oordeel dat België en Duitsland dan ook mee moeten doen, om de grenseffecten te beperken. “Dit kan betrokken worden in de effectiviteit”, zo valt te lezen in het rapport, “en hoeft niet per se om die reden af te vallen.” Verder is onder meer het instellen van een landelijke systematiek voor milieuzones in steden, waarbij ook CO2-emissie als criterium wordt gesteld, een faciliterend instrument dat ervoor moet zorgen dat mensen gestimuleerd worden om CO2-loos of CO2-vriendelijker te gaan rijden. Het totale pakket aan voorgestelde beleidsmaatregelen valt hier terug te lezen.

Deel dit artikel